Πάνω από το 90% των νέων μητέρων στην Ελλάδα επιθυμούν να θηλάσουν αποκλειστικά το παιδί τους. Περίπου 9 στις 10 μητέρες πράγματι ξεκινούν τον θηλασμό στο μαιευτήριο, ωστόσο μόλις 3 στις 10 μητέρες, ένα μήνα αργότερα, απομένουν να θηλάζουν αποκλειστικά το μικρό τους. Τι συμβαίνει λοιπόν και 6 από τις 10 γυναίκες στην χώρα μας εγκαταλείπουν πρόωρα τον αποκλειστικό θηλασμό μερικές εβδομάδες μετά την γέννηση του παιδιού τους; Φταίνε μόνο τα μαιευτήρια που αποτυγχάνουν να εφαρμόσουν τα Δέκα Βήματα για επιτυχημένο μητρικό θηλασμό και οι πρακτικές τους που βρίσκονται μακριά από την έννοια του Φιλικού προς τα Βρέφη ιδρύματος;
Η εκτίμηση της διατροφής ενός νεογνού και βρέφους ηλικίας λίγων μηνών από επαγγελματία υγείας διαρκεί περίπου μία με μιάμιση ώρα. Ο επαγγελματίας συστήνεται και εγκαθιστά μια καλή σχέση επικοινωνίας με τους γονείς. Το βρέφος πρέπει να είναι παρόν σε όλη την διάρκεια της επίσκεψης, γιατί μέσα από ευκαιριακή παρατήρηση παράλληλη με την συζήτηση με τους γονείς, ο επαγγελματίας υγείας μπορεί να βρίσκει στοιχεία που θα τον βοηθήσουν για τα συμπεράσματά του, πχ παρατηρεί την γενική κατάσταση του βρέφους, τα σημάδια πείνας του, την αλληλεπίδραση των γονιών μαζί του κλπ. Το βρέφος δεν πρέπει να είναι μακριά στο κρεβατάκι σε άλλο δωμάτιο.
Πολλές γυναίκες σήμερα στην χώρα μας συνεχίζουν να τηρούν την μακρά θρησκευτική παράδοση της παραμονής του βρέφους στο σπίτι για τις πρώτες σαράντα ημέρες μετά την γέννησή του. Σύμφωνα με την πατροπαράδοτη αυτή πρακτική, το νεογέννητο φτάνει στο σπίτι από το μαιευτήριο και βγαίνει έξω από αυτό πολύ αργότερα, μόλις σαραντήσει. Πόσο θετική είναι αυτή η πρακτική για την σημερινή μητέρα, το βρέφος και τον θηλασμό;
Κάθε επαγγελματίας που έρχεται σε επαφή με μητέρες, βρέφη ή μικρά παιδιά, πρέπει να είναι σωστά ενημερωμένος για το μητρικό θηλασμό και, με την στάση του, να προάγει την συνέχισή του. Η επιστημονική σύσταση είναι για τα παιδιά μας να θηλάζουν για τουλάχιστον τα πρώτα ένα με δύο χρόνια της ζωής τους. Για να γίνει αυτό εφικτό, είναι απαραίτητο κάθε χώρος που σχετίζεται με θηλάζουσες μητέρες, βρέφη και νήπια να ενθαρρύνει, να διευκολύνει το μητρικό θηλασμό, μέσα από συγκεκριμένα λόγια και πράξεις. Σε χώρες του εξωτερικού οι θηλάζουσες μητέρες έχουν τη δυνατότητα, με την επιστροφή στην εργασία τους, να αφήνουν τα μικρά τους σε βρεφονηπιακό σταθμό που υποστηρίζει το θηλασμό. Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά ενός τέτοιου παιδικού σταθμού;
Η ανάπτυξη του μωρού μας έρχεται σε στάδια. Κινητικά, πρώτα ελέγχει το κεφαλάκι του, έπειτα την πλατούλα του και κάθεται, έπειτα μπουσουλάει, κάνει βηματάκια, περπατάει, τρέχει. Στην επικοινωνία, αρχικά ακούει τη φωνή της μαμάς, κάνει φωνούλες, συλλαβίζει, προφέρει τις πρώτες του λεξούλες. Το παιδί που θηλάζει ωριμάζει μέσα από το θηλασμό, αναπτύσσεται νοητικά και κινητικά διαμορφώνοντας συγκεκριμένες συμπεριφορές πάνω στο στήθος της μαμάς του και ανά ηλικία. Αυτές θα περιγράψω παρακάτω:
Αυτό είναι κάτι που προβληματίζει κατά καιρούς πολλές θηλάζουσες μητέρες. Δεν υπάρχουν γενικευμένοι απαράβατοι κανόνες, αλλά μόνο οι εξής γενικές αρχές:
1. Σαν γενική αρχή, να προσπαθώ να δίνω στο μωρό μου και τα δύο στήθη σε κάθε γεύμα.
Αυτό είναι καλό να συμβαίνει όποτε η μητέρα προσπαθεί να αυξήσει την παραγωγή της σε γάλα, δηλαδή:
«Δεν έχω γάλα». Αυτή η φράση θα ειπωθεί σχεδόν από κάθε μητέρα που θηλάζει, κάποια στιγμή στην πορεία της γαλουχίας. Πρόκειται για μια σκέψη που θα ταλαιπωρήσει κάθε λεχώνα μία ή και αρκετές φορές. Έρευνες δείχνουν ότι η πιθανότητα η μητέρα να μην έχει πραγματικά γάλα για να θρέψει το μωρό της είναι πολύ μικρή. Στην μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, πρόκειται για ψευδή εντύπωση της μητέρας, εντύπωση που δημιουργείται από λανθασμένη ενημέρωση, λανθασμένες αντιλήψεις, ψυχολογική πίεση από τους επαγγελματίες υγείας ή το συγγενικό περιβάλλον, ανασφάλεια, μειωμένη αυτοπεποίθηση ή εμπόδια που της επιβλήθηκαν στο θηλασμό. Σε λίγες περιπτώσεις μόνο υπάρχει πραγματική μείωση στην παραγωγή μητρικού γάλακτος, αλλά και τότε η λύση δεν είναι λιγότερος, αλλά περισσότερος, συχνότερος θηλασμός, η λύση δεν είναι περισσότερο «συμπλήρωμα» ξένου γάλακτος – που αφαιρεί από τη παραγωγή γάλακτος της μαμάς -, αλλά λιγότερο και καθόλου «συμπλήρωμα». Αναλυτικότερα: