H θάλασσα από πολλές απόψεις “ανοίγει” την όρεξη, ωστόσο έρευνες σχετικά με την επίδραση της καλοκαιρινής μας διάθεσης και της αύξησης της όρεξης δεν έχουν επιβεβαιωθεί. Όμως, έρευνες σχετικά με το “άσπρο – μπλε” της θάλασσας και του ουρανού, το φως του ήλιου και την ψυχολογική κατάσταση του ατόμου έχουν γίνει και έχουν διαπιστώσει ότι οι παραπάνω παράγοντες επηρεάζουν σημαντικά το αίσθημα της πείνας και το βάρος.

Αυτοί οι παράγοντες μπορούν να αυξήσουν την όρεξή σας χωρίς να το καταλαβαίνετε. Επίσης, είναι δύσκολο να αντιληφθείτε τους μηχανισμούς που ενεργοποιούν ορισμένες βιοχημικές διεργασίες στο σώμα και επηρεάζουν την όρεξη!

Όσοι “χαζέψετε” το βράδυ τις ενημερώσεις σας στο κινητό μέχρι να σας “πάρει” ο ύπνος φαίνεται να έχετε περισσότερη όρεξη και μεγαλύτερο βάρος από αυτούς που κοιμούνται συντροφιά με ένα βιβλίο.

Το πιστεύετε;


Ποιες καθημερινές σας συνήθεις αυξάνουν την όρεξή χωρίς να το καταλαβαίνετε:


1. Το κινητό


«Με το μπλε φως – ποιοτικά δεν τρως!»

To 1981, ο Dr. Charles A. Czeisler, που σήμερα είναι διευθυντής στο Division of Sleep Medicine του Harvard Medical School, απέδειξε πως η εναλλαγή φωτός και σκότους επηρεάζει το κιρκάδιο σύστημα του ανθρώπου.

Ναι, το φως μπορεί να μην αφορά τις θρεπτικές ουσίες καθώς δεν είναι τρόφιμο, όμως είναι ένας «διακόπτης» του εγκεφάλου που επηρεάζει την καθημερινότητά μας συμπεριλαμβανομένου και του αισθήματος της πείνας.

Ο κιρκάδιος ρυθμός είναι το βιολογικό ρολόι του οργανισμού, η διατάραξή του οποίου συνδέεται με μεταβολικές, ψυχικές διαταραχές και εμφάνιση σοβαρών ασθενειών, όπως η παχυσαρκία.

Καθημερινά χρειαζόμαστε ορισμένα σήματα για να ρυθμίσουμε το εσωτερικό – βιολογικό μας ρολόι με τον εξωτερικό κύκλο της ημέρας – νύχτας (24 ωρο).

Κύριος “χρονοδιακόπτης”, μέσω του οποίου επιτυγχάνεται o συγχρονισμός αυτός είναι το φως του ήλιου, και κάποιες άλλες παράμετροι, όπως η εξωτερική θερμοκρασία, οι θόρυβοι του περιβάλλοντος και διάφορα εσωτερικά ερεθίσματα όπως η πείνα, η μεταβολή της θερμοκρασίας και οι ορμονικές μεταβολές.

Ας ονομάσουμε αυτόν τον «χρονοδιακόπτη»  Zeitgeber (γερμανικός όρος του “χρονοδότη” που αφορά τα περιβαλλοντικά ερεθίσματα). Ένας “Zeitgeber”  είναι το φως της ημέρας, το οποίο εναλλάσσεται σε σκοτάδι της νύχτας.  Ο χρονοδιακόπτης – «φως» επηρεάζει την έκκριση δυο σημαντικών ορμονών του σώματος, της σεροτονίνης και της μελατονίνης.

Φυσιολογικά, η σεροτονίνη εκκρίνεται την ημέρα και ενεργοποιείται με το φως του ήλιου. Έτσι, τις πρωινές ώρες βρισκόμαστε σε εγρήγορση ενώ όσο περνάει η ώρα και πλησιάζει η δύση του ήλιου, η έκκρισή της σεροτονίνης μειώνεται και ξεκινάει η έκκριση της μελατονίνης.

Η μελατονίνη είναι και αυτή ορμόνη που παράγεται από τον εγκέφαλο και συγκεκριμένα από την επίφυση. Η έκκριση της μελατονίνης αρχίζει δύο λεπτά μετά τη δύση του ηλίου και αναστέλλεται ένα λεπτό μετά την ανατολή του, δείχνοντας μας ότι ήρθε η ώρα να ξυπνήσουμε.


Τι σχέση έχει η χρήση του κινητού το βράδυ με την έκκριση των ορμονών και την όρεξη;

Όπως προ είπαμε, η σύνθεση και έκκριση της μελατονίνης στον εγκέφαλο, ενεργοποιούνται από το σκοτάδι και απενεργοποιούνται από το φως.
Τι γίνεται όμως όταν η παραγωγή της καταστέλλεται με την έκθεση μας στο έντονο φως, και δεν είναι το φως του ήλιου;

Μια νέα συνήθεια σχεδόν όλων των ανθρώπων στον πλανήτη είναι η χρήση του κινητού ή του υπολογιστή κυρίως τις βραδινές ώρες. Οι περισσότεροι από εσάς βλέπετε τις ενημερώσεις των φίλων σας στο Facebook ή διαβάζετε διάφορες ειδήσεις στο κινητό σας, πριν κοιμηθείτε και μάλιστα αυτή η συνήθεια είναι πολύ δύσκολο να κοπεί. Δοκιμάστε για μερικές ημέρες να αφήσετε το κινητό σας και να διαβάσετε ένα βιβλίο. Σίγουρα μέσα στις επόμενες ημέρες θα ξυπνάτε πιο ξεκούραστοι!
Πιστεύετε ότι η επιλογή της εφαρμογής του Facebook  είναι τυχαία;

Μάλλον όχι, καθώς είναι η μόνη σελίδα που δεν έχει αλλάξει μέχρι σήμερα το «άσπρο – μπλε» χρώμα της σελίδας που θυμίζει την “παλέτα” του ουρανού.

Ο συνδυασμός αυτός σας κρατάει σε εγρήγορση και δεν μπορείτε εύκολα να «πάρετε τα μάτια σας» από την οθόνη του κινητού, του υπολογιστή και του i-pad. Όσοι λοιπόν, κάθεστε το βράδυ μπροστά από την οθόνη του κινητού ή του υπολογιστή σας και χαζεύετε για ώρες τις ενημερώσεις σας, «μπερδεύετε» το κυρκαδικό σας ρολόι.


Πως γίνεται αυτό;

Αν σκεφτείτε ότι η μελατονίνη ενεργοποιείται μετά τη δύση του ήλιου για να σας κοιμήσει ενώ η παραγωγή της σεροτονίνης μειώνεται για να μειώσει την εγρήγορσή σας, η έκθεσή σας στο μπλε φως της οθόνης του κινητού ή του υπολογιστή «αλλάζει» τη φυσιολογική παραγωγή και έκκριση των ορμονών σας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα υψηλά επίπεδα σεροτονίνης και χαμηλά επίπεδα μελοτονίνης που συνδέονται με νευρικότητα και αδυναμία ύπνου, όπως υποστηρίζει ο Derk- Jan Dijk, καθηγητής ύπνου και φυσιολογίας στο πανεπιστήμιο του Surrey.
Γιατί μας επηρεάζει τόσο το φως του υπολογιστή και του κινητού και όχι, το φως του σπιτιού;

Όπως αποδεικνύεται, δεν είναι μόνο το τεχνητό φως αλλά και το χρώμα του φωτός που παίζει μεγάλο ρόλο στη ρύθμιση του βιολογικού ρολογιού του οργανισμού, σύμφωνα με τον Ακαδημαϊκό Καθηγητή του Χάρβαρντ Charles Czeisler.

Μεταξύ του 1995 και του 2001, 72 υγιείς άνδρες και γυναίκες συμμετείχαν σε περισσότερα από 700 πειράματα που απέδειξαν πως συγκεκριμένα το μπλε φως επηρεάζει σημαντικά περισσότερο την παραγωγή μελατονίνης.

Ενώ λοιπόν οι λυχνίες και οι παλαιότεροι ηλεκτρικοί λαμπτήρες είχαν φως στο φάσμα του κίτρινου, όλα πρακτικά τα σύγχρονα ηλεκτρονικά μέσα (τηλεοράσεις, μόνιτορ, οθόνες laptop, κινητά) εκπέμπουν φως που είναι ξεκάθαρα στο φάσμα του μπλε.

Στο παρακάτω διάγραμμα βλέπουμε πως η χρήση πορτοκαλί γυαλιών μειώνει την καταστολή της έκκρισης μελατονίνης που προκαλείται με την έκθεση στο έντονο φως.

Μια άλλη τυχαιοποιημένη μελέτη που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2015, διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που χρησιμοποιούν iPads το βράδυ κατέβαλλαν μεγάλη προσπάθεια να κοιμηθούν το βράδυ, παρουσίασαν λιγότερο ύπνο REM (βαθύς ύπνος), ένιωθαν κουρασμένοι και χωρίς ενέργεια το επόμενο πρωί ενώ είχαν μεγαλύτερη όρεξη για γλυκά και junk food. Λίγο αργότερα τα iPhones και tablets κυκλοφόρησαν με νέα δυνατότητα ελαχιστοποίησης του μπλε φωτός της οθόνης.


Πόσο μπορεί να επηρεάσει το φως και η έκκριση της μελατονίνης την όρεξη και το βάρος μας;

Σύμφωνα με τον δρ. Till Roenneberg, καθηγητή στο Ινστιτούτο Ιατρικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Ludwig-Maximilians στο Μόναχο, έδειξε ότι η συνεχ΄ς αυξανόμενη απόσταση ανάμεσα στο βιολογικό ρολόι, που ρυθμίζεται από τις εναλλαγές του φωτός, και στο «περιβαλλοντικό ρολόι», που αφορά τα ωράρια του σύγχρονου τρόπου ζωής, έχει επιπτώσεις στην υγεία μας. Όπως επισημαίνει ο γερμανός ερευνητής, ζώντας συστηματικά κόντρα στους βιορρυθμούς μας, το σώμα μας τελικά μας εκδικείται και μας «φορτώνει» με περιττά κιλά, κόπωση και εκνευρισμό. Μάλιστα, στο βιβλίο του «Internal Time: Chronotypes, Social Jet Lag, and Why You’re So Tired» (Harvard University Press), ο ίδιος επεξηγεί το φαινόμενο του “κοινωνικού jet lag” και τονίζει ότι η συχνή έκθεση στο φως του ήλιου θα μας βοηθήσει να συγχρονίσουμε εκ νέου το εσωτερικό μας ρολόι με το εξωτερικό περιβάλλον.
2.Τα «υγειινά» φρούτα και επιδόρπια
«Η επανάσταση των μούρων»

Μπλε μούρα, κόκκινα μούρα, acai, gojie μούρα και όποια άλλη μορφή τροφής που έχει την κατάληξη “berry” έχει διαφημιστεί τα τελευταία χρόνια περισσότερο από κάθε άλλο νοστιμότερο και «θρεπτικότερο – αντιοξειδωτικό» Ελληνικό τρόφιμο.

Πριν αναλύσουμε την ιστορία των berries, υπάρχουν κάποια πράγματα που πρέπει να ξεκαθαρίσουμε σχετικά με τα αντιοξειδωτικά και την χρησιμοποίησή τους από το σώμα.

Η υψηλότερη σύσταση σε αντιοξειδωτικά ενός τροφίμου δεν σημαίνει απαραίτητα και υψηλότερη αξιοποίησή τους από τον άνθρωπο.

Για να αξιολογήσουν τα μούρα και άλλα αντιοξειδωτικά φυτά οι επιστήμονες όρισαν τον δείκτη ORAC (Oxygen Radical Absorbance Capacity)– Ικανότητα απορρόφησης ελευθέρων ριζών, ο οποίος απεικονίζει τη δύναμη που παρουσιάζει ένα τρόφιμο προκειμένου να είναι σε θέση να καταστρέφει τις ελεύθερες ρίζες.

Η διατροφή μας σε φυσιολογικές καταστάσεις, βάσει της σύστασης του Αμερικάνικου Οργανισμού Γεωργίας (U.S.D.A.), θα πρέπει να περιέχει καθημερινά 3000–5000 μονάδες ORAC. Ωστόσο, η συγκεκριμένη σύσταση αφορά στο γενικό πληθυσμό! Είναι βέβαιο πως ο καθένας μας έχει τη δική του ατομική και συγκεκριμένη ανάγκη σε αντιοξειδωτικές μονάδες, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τις θερμίδες.

Έτσι, την επόμενη φορά που θα δείτε στο σούπερ μάρκετ ένα smoothie φρούτων με την ετικέτα «Goji Berry Superstar Smoothie» αφήστε το στην άκρη και αγοράστε ένα πρόβειο γιαούρτι από μια τοπική επιχείρηση και ένα σακουλάκι μαύρη Κορινθιακή σταφίδα. Σίγουρα αποτελεί ένα πιο θρεπτικό σνακ, δεν περιέχει πρόσθετη ζάχαρη και έχει διπλάσια περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά.

Τώρα σχετικά με τα μούρα. Αποδεδειγμένα, μπορούν να βοηθήσουν αποτελεσματικά στην καθημερινή αποτοξίνωση του σώματος και μειώνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης ασθενειών. Για παράδειγμα τα κεράσια αποδεδειγμένα μειώνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης Alzheimer, βελτιώνουν τα επίπεδα σακαχάρου στο αίμα και βελτιώνουν την αρτηριακή πίεση.

Επίσης, η βιταμίνη C, η ανθοκυάνη και τα υπόλοιπα φλαβονοειδή που συναντάμε στις φράουλες, τα οποία έχουν εξαιρετικές αντιοξειδωτικές και αντικαρκινικές ιδιότητες, αποτελούν μια εξαιρετική «ασπίδα» για την καταπολέμηση του καρκίνου και των όγκων.

Τέλος, ένας (άγνωστος σε πολλούς) διατροφικός «θησαυρός» που κοστίζει όμως ελάχιστα είναι η μαύρη Κορινθιακή σταφίδα, η οποία καλλιεργείται στη χώρα μας, δεν εμποτίζεται με ρύπους της ατμόσφαιρας, όπως τα «Ασιατικά Berries» τα οποία καλλιεργούνται σε περιοχές κοντά σε βιομηχανικές περιοχές (μεταφορά τους και η επεξεργασία τους να είναι εύκολη και οικονομική).

Όσοι από εσάς επιλέγατε αποξηραμένα φρούτα και «μοδάτα» berries χωρίς να ελέγξετε την ετικέτα του τροφίμου πιθανόν να έχετε καταναλώσει πολύ περισσότερη ζάχαρη από αυτήν που πιστεύατε μέσα από τον αποξηραμένο ανανά, την παπάγια (με ζάχαρη) και τα επιδόρπια γιαουρτιού με gojie berries.

Και πως σχετίζεται αυτό με την όρεξη; Στην προσπάθεια σας να γλιτώσετε θερμίδες τρώγατε περισσότερη ζάχαρη, η οποία αυξάνει απότομα την γλυκόζη του αίματος με αποτέλεσμα όταν τα επίπεδα της γλυκόζης του αίματος “πέσουν” εξίσου απότομα να δημιουργήσουν ένα έντονο αίσθημα για κάτι γλυκό και αναπόφευκτα παχυντικό!


3.Η γυμναστική


«Με γυμναστήριο και πάχυνα;»

Σε περιπτώσεις που κάποιος αρχίσει να μην γυμνάζεται για κάποιες ημέρες, θα αρχίσει ταυτόχρονα να τρώει και περισσότερο. Αυτό οφείλεται στις ορμόνες του σώματος αλλά και την ψυχολογία. Η μέσης έντασης άσκηση μειώνει την όρεξη, οπότε όταν κάποιος δεν γυμνάζεται, θα καταναλώσει περισσότερο φαγητό.

Ωστόσο, από έρευνα του Τμήματος Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου του Leeds διαπιστώθηκε ότι η «σφοδρή» επιθυμία για φαγητό μετά την άσκηση μπορεί να υπονομεύσει τα ευεργετικά οφέλη της. Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι ορισμένοι άνθρωποι μετά τη γυμναστική «ορμούν» στο φαγητό, ενώ κάποιοι άλλοι είναι πιο συγκρατημένοι. Οι δεύτεροι κατορθώνουν να αδυνατίσουν, ενώ οι πρώτοι τελικά παίρνουν βάρος. Πάντως, οι διαφορές αυτές είναι θέμα «χαρακτήρα», όπως εκτιμούν οι ειδικοί, και δεν έχουν οργανική βάση.

Πηγή : http://www.apostoloschronopoulos.gr/

Χρονόπουλος Α.Απόστολος
Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Βρείτε μας στο facebook

SFbBox by psd to html